De werking & voorbeelden van Whole task first – Differentiëren Talentontwikkeling

In de vorige blog heb ik beloofd wat verder in te gaan op het idee van Whole task first  en Adaptive Support.

Bij deze.

Wanner je begint met de hele taak, begin je als het ware met het einddoel van een bepaald onderwerp. Dat einddoel presenteer je dan niet als een serie van regels die geleerd moeten worden en activiteiten die verricht moeten worden om het einddoel te bepalen. Je begint met een vraag.

Die vraag zet gelijk het ambitie niveau neer. Voor de leerling is gelijk concreet wat er van hem/haar verwacht wordt wat ze aan het eind van dit stukje onderwijs moeten kunnen en weten. Deze vraag moet de leerling prikkelen om op zoek te gaan naar de onderliggende theorieën, verbanden, concepten ed. Tegelijkertijd geeft het een toepassing aan van hetgeen geleerd moet worden.  De vraag prikkelt en geeft zeker voor de getalenteerde leerling een uitdaging.

Het bedenken van een goede vraag waarin alle aspecten van het stuk onderwijs dat het betreft is iets wat wat oefening vergt. Ik heb daar geen gouden formule voor. Ik heb wel gemerkt dat je dat in gezamenlijkheid met een collega goed kunt doen. Met Ilja (collega wiskunde – stedelijk gymnasium Leiden) hebben we in een dik uur, voor 3 hoofdstukken dit soort vragen kunnen bedenken.  Dekt een vraag altijd 100%? Waarschijnlijk niet. Dat betekent dus dat je vanuit de hele taak eerst, een groot deel van het reguliere deel kunt schrappen en dat je een selectie maakt welke taken de leerling naast deze hele taak nog meer moet uitvoeren.

Een vraag die je jezelf gelijk moet stellen nadat je de vraag hebt gemaakt, is welke ondersteuning je wilt geven. Daar komt het stukje Adaptive support om de hoek kijken. Bij de hele taak kun je een werkblad maken. In dat werkblad kun je allerlei taken benoemen die een leerling moet maken. Al dan niet in een volgorde. Je kunt ook aangeven dat een leerling bij het onderzoeken en beantwoorden een aantal concepten moet benoemen en gebruiken (zichtbaar maken). Je kunt controle momenten in bouwen, je kunt uitgewerkte voorbeelden mee geven. En ook hierin kun je variëren (en dus differentiëren).

In de voorbeelden probeer ik steeds een Voor en Na omschrijving te geven. Voor is hoe de aanpak er nu uit ziet, Na is wanneer je werkt met de hele taak eerst. De voorbeelden komen uit de workshop van afgelopen dagen en zijn niet volledig uitgewerkt en getest. Doel is om je een gevoel te geven bij het omdraaien van de aanpak.

Voorbeeld 1:
Vak: Ethiek & Burgerschap (Sloveense collega)

Voor: Vanuit de theorie een aantal mensenrechten bespreken (wat zijn ze, waarom zijn ze er etc) en daar vragen bij beantwoorden.

Na: een rollenspel laten bedenken & spelen.

Een jongen komt in aanraking met drugs en drank. Het gaat steeds minder goed met de jongen. Hij houdt ook een dagboek bij. Op een dag komt zijn moeder zijn dagboek tegen en begint er in te lezen. Op dat moment komt de jongen onverwacht de kamer binnen.

Bedenk in een tweetal het verdere verloop van dit scenario. Schrijf dat uit en speel het na.
Na uitvoering: bespreken van de verschillende scenario’s met elkaar.


Voorbeeld 2:

Vak: Wiskunde

Voor: Leerlingen krijgen theorie in het boek over 5 verschillende verschijningsvormen van kwadratische functies in formule & grafiek. Daarnaast moeten ze kwadratische vergelijkingen oplossen m.b.v. gegeven verschillende oplossingsstrategieën.

Na: Leerlingen krijgen een twintigtal kwadratische formules en vergelijkingen zie ze moeten sorteren naar de 5 verschillende (nog niet gegeven!) vormen; die ze moeten oplossen en waarvan ze aan de klas de verschillende oplossingsstrategieën moeten geven in een werkschema en die presenteren.

Een tweede hele taak hierbij is het geven van 10 grafieken en 10 kwadratische functies, waarbij de leerlingen deze bij elkaar moeten matchen en toe moet lichten welke kenmerken typerend zijn voor de verschillen.


Voorbeeld 3:

Vak: Latijn

Voor: Leerlingen moeten een aantal nieuwe teksten lezen. Bij deze teksten staan onder de tekst nieuwe woorden met vertaling en nieuwe grammatica

Na: Leerlingen krijgen vragen over de inhoud en de context van de tekst (begrijpend lezen). De leerlingen zullen zelf actief op zoek moeten gaan naar de onderliggende nieuwe grammatica en nieuwe woorden. Een open vraag van deze docent is nog wel hoe hij kan borgen dat alle grammatica aan bod komt. Wellicht zijn hier aanvullende taken nodig.


Voorbeeld 4:

Vak: Biologie

Voor: Leerlingen krijgen theorie aangeboden over het skelet en spieren. Leerlingen werken in het werkboek om de verschillende soorten en werking ervan te gaan leren.

Na: Voor de sport die je als leerling zelf beoefent zijn er veel voorkomende of vervelende blessures. Kies zo’n blessure en schrijf een revalidatie plan. In de taak staat omschreven welke aspecten in het plan moeten terugkomen.


Voorbeeld 5:

Vak: Nederlands

Voor: Leerlingen krijgen theorie en voorbeelden om een tekst naar voor een bepaalde doelgroep te schrijven. Theorie en doelgroep sluiten op elkaar aan.

Na: Leerlingen krijgen een bestaande tekst of advertentie en hebben als opdracht om deze te schrijven met zichzelf (klasgenoten) als doelgroep. Leerlingen geven feedback als peers op elkaars stukken: immers als doelgroep kun je prima aangeven of en waarom de opdracht gelukt is (of niet).


De omvang en complexiteit van de hele taak bepaal je zelf. De curve die ik in de vorige blog liet zien is van toepassing op ieder niveau. Voor de cognitief getalenteerde gymnasium leerling die zich stierlijk verveelt in jou les  heb je wellicht een ander soort hele taak dan de 4 mavo leerling die zich bij jou verveelt maar wel de ambitie heeft om volgend jaar havo te gaan doen.

De eerste wil je met name uitdagen om zijn meta cognitieve vaardigheden te prikkelen en te ontwikkelen. Of om überhaupt eens te gaan werken voor je vak. Die leerling moet leren hoe hij voor jou vak een complexe opdracht uit moeten voeren. Versnellen of verdiepen is misschien niet het primaire doel.
Bij de 4 mavo leerling zou versnellen wel een doel kunnen zijn om de extra tijd die vrij komt eerder aan examentraining te beginnen, of om het doorstroom programma naar 4 havo al in te zetten. Zeker bij wiskunde is dat een uitdagende opstroom module (zowel qua inhoud als meta cognitie).

Min tip is dan ook om in je hele taak eerst de vraagstelling goed te toetsen aan het doel dat je er mee wilt bereiken. Bedenk ook goed welke support je kunt en wilt geven en op welk moment.

Als starter hiermee ga ik komende weken mijn eerste stapjes zetten. En niet op hoofdstuk niveau en dus over meerdere lessen, maar gewoon over de stof die in 1 les behandelt wordt. Aan het einde kan ik dan gelijk met de leerling reflecteren op de hele taak eerst. Dat is ook een tip: begin klein!

Advertenties

4 gedachtes over “De werking & voorbeelden van Whole task first – Differentiëren Talentontwikkeling

  1. Beste Jorgen,

    Dit vind ik natuurlijk heel leuk om te lezen. Gisteren heb ik op het Damstede college ook weer een workshop verzorgd over hele taak eerst en hulp op maat. Daar was een wiskundedocent die een wel heel leuke taak heeft ontworpen die ik je niet wil onthouden. Het hoofdstuk waarvoor hij de taak heeft ontworpen gaat over de volgende onderwerpen: evenwijdige lijnen, loodrecht, straal van een cirkel, en hoeken meten met een geodriehoek. De leerlingen krijgen een assenstelsel voorgelegd en moeten middels uitvoeren van een aantal kleinere opdrachten (tekenen van een weg met twee evenwijdige lijnen, de straal uitzetten van een het bereik van een zendmast etcetera) er achter zien te komen op welke plek (coordinaten) een moord is gepleegd. De hulp op maat bestaat uit verwijzingen naar de theorie in kleine boxjes in de tekst en naar een aantal geselecteerde opdrachten uit het boek door de docent.

    Groetjes,

    Fred

    .

    Like

  2. […] In het boekje (want ‘slechts’ 80 bladzijden) komt eigenlijk heel veel samen van al mijn ervaringen en onderwerpen waar ik het afgelopen jaar veel over gelezen heb. Mijn onderwijsvisie die zich zichtbaar aan het ontwikkelen is kent de bouwstenen van Explicite Directie Instructie, Formatief evalueren,  Feedback cyclus, Growth mindset en uitdagende rijke opdrachten zoals de Hele taak eerst aanpak. […]

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s