Differentiëren naar leerstijlen? Liever niet!

In het voortgezet onderwijs staat differentiëren nog in de kinderschoenen. Gelukkig heeft het wel de volle aandacht, want ik ben er van overtuigd dat leerlingen daar ontzettend mee geholpen zijn.

Afgelopen week hadden we op school een bijeenkomst over onderwijs, waarbij leerstijlen ter sprake kwamen. Dat kwam naar voren uit de vraag  om eens naar onderstaand schilderij van Rembrandt te kijken en met elkaar te delen waarom dit een goede les zou kunnen zijn.

rembrandt

Eén collega gaf aan dat het een praktische les was. En dat past bij haar, want zij leert het liefst door te doen, te zien, te voelen: praktisch bezig zijn. En los of dit echt een praktische les is (want wie is er praktisch bezig?) triggerde dit mij wel.

Ik heb namelijk deze week ook de TEDx talk van Sandra van Aalderen gezien:

Wat Sandra hier vertelt is voor mij niet nieuw. In het boek Make it Stick wordt het ook genoemd.

Daarnaast kwam ik het ook tegen bij een schrijven van  Deans for Impact over the science of learning.

Kort gezegd: je doet een leerling tekort als je hem/haar vaak in de voorkeur leerstijl nieuwe lesstof aan biedt. Waarom?

Neil deGrasse Tyson

legt dat ook mooi uit als volgt:

“…the act of learning how to do the math establishes a new kind of brain wiring in your mind, a kind of problem solving brain wiring. So it’s not about what you learn, it’s about what methods, tools, and tactics you have to develop in order to solve the problem that you may never see again for the rest of your life. But you will see other problems where these methods and tools will become immensely valuable to you.”

Hij doelt niet specifiek op het gebruik van leerstijlen, maar wat hij beschrijft is wel wat er gebeurt in je hersenen. Je traint ze om in nieuwe situaties flexibel te kunnen zijn in het oplossen van vraagstukken en problemen. Dat lukt lang niet altijd als je alleen maar vanuit je voorkeur stijl (waarin je  expert ben) werkt.  Regelmatig kom je in een situatie die iets anders vraagt. Simpelweg omdat de gegevens, of vraag nou eenmaal niet in de voor jou bekende format of stijl aangeboden wordt.  Als je dan niet in staat bent om van stijl te switchen, loop je vast.

Ik ben er dan ook groot voorstander van om leerlingen breed te trainen en om te leren om te gaan met verschillende leerstijlen.  Ook het leerlingen laten (her)kennen van hun eigen voorkeur stijl is leerzaam, maar beperk  je daar a.u.b. niet tot. Biedt zo veel mogelijk aan, bespreek de meta cognitieve toegevoegde waarde ervan met leerlingen. Maak ze flexibel, laat ze lenig denken, en maak ze in staat om praktische keuzes te maken in het toepassen van de ‘juiste’ stijl wanneer dat nodig is:

“…it’s about what methods, tools, and tactics you have to develop in order to solve the problem…”

Een versimpeld voorbeeld is het voetballen van de spits in het team van mijn zoontje. O. is een linksbenige voetballer. Dat levert vaak, voor de keeper van de tegenstander onverwacht,  mooie doelpunten op. In trainingen leren we zijn teamgenoten om hem ook op zijn linkerbeen (zijn voorkeur been) aan te spelen. Toen hij twee weken geleden een mooie voorzet kreeg, op zijn rechterbeen, had hij heel simpel de bal in het praktisch lege doel kunnen schieten. Je voelt ‘m al aankomen: O. had tijd nodig om de bal voor zijn linker been te leggen, aannemen met rechts is ook niet zijn sterkste punt. Die tijd die hij kwijt was, was voor de keeper genoeg om te herstellen, goed positie te kiezen en de bal voor de voeten van O. weg te spelen. Weg kans, weg doelpunt.  Wat was het handig geweest als O. toch ook een bal op rechts beter zou kunnen aannemen, of beter nog gewoon met rechts een gericht schopje tegen de bal had kunnen geven. De 1-0 stand was op dat moment erg welkom geweest.

Hoe trainen wij sindsdien: er zit ook altijd nu een oefening bij om met je niet-voorkeur been aan te nemen en te passen bij.

Je weet immers maar nooit…..

Advertisements

Een gedachte over “Differentiëren naar leerstijlen? Liever niet!

  1. Hoi Jörgen,

    Ben het met je eens. Het kan in soms wel helpen om leerlingen eerst vanuit hun voorkeursleerstijl te laten opereren. Denk aan je zoontje en het voetbal: eerst goed trainen hoe je het met links doet zodat je scoort, om vervolgens je repertoire uit te breiden. Is goed voor het zelfvertrouwen! Als leerlingen verrijkingsopdrachten mogen doen, laat ik ze de eerste keer zelf een leerstijl kiezen. Op die manier krijgen ze er vertrouwen in dat ze zo’n verrijkingsopdracht kunnen doen (en krijg ik zicht op welke voorkeur ze hebben). Een volgende keer daag ik ze uit om nu eens een minder voor de hand liggende stijl te kiezen, zodat ze die ook leren.

    Hartelijke groet,

    Lineke

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s